Teleporada medyczna a VAT: TSUE potwierdza zwolnienie także dla konsultacji telefonicznej

Coraz więcej przychodni i szpitalnych poradni ambulatoryjnych oferuje pacjentom konsultacje na odległość — telefoniczne lub wideo — zamiast klasycznej wizyty w gabinecie. Dla wielu podmiotów leczniczych rodziło to pytanie, które przez lata nie miało jednoznacznej odpowiedzi: czy zwolnienie z VAT dla usług medycznych obejmuje wyłącznie świadczenia udzielane przy bezpośrednim, fizycznym kontakcie lekarza z pacjentem, czy też można je stosować także wtedy, gdy porada odbywa się przez telefon. Wątpliwość ta miała realne znaczenie finansowe — błędna kwalifikacja oznaczała ryzyko zaległości podatkowej albo, przeciwnie, niepotrzebne doliczanie VAT do usług, które w istocie powinny być z niego zwolnione. Rozstrzygnięcie tej kwestii przyniósł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

WYROK W SKRÓCIE

Sąd/Organ: TSUE

Sygnatura: C-48/19 (X-GmbH)

Data: 5 marca 2020 r.

Sedno rozstrzygnięcia: Porada lekarska udzielona telefonicznie może korzystać ze zwolnienia z VAT przewidzianego dla usług medycznych, jeśli realizuje cel terapeutyczny — zwolnienie nie jest zarezerwowane wyłącznie dla wizyt stacjonarnych.

Stan faktyczny

Sprawa trafiła przed Trybunał w związku z wątpliwością, czy zwolnienie z VAT dla usług opieki medycznej można stosować do porad udzielanych na odległość, a nie tylko podczas tradycyjnej, stacjonarnej wizyty pacjenta w gabinecie. W praktyce dotyczyło to podmiotu świadczącego konsultacje telefoniczne o charakterze medycznym.

Istota sporu sprowadzała się do tego, czy sam sposób komunikacji między lekarzem a pacjentem — brak fizycznej obecności w tym samym pomieszczeniu — wyklucza możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego, mimo że merytoryczna treść porady pozostaje taka sama jak przy wizycie stacjonarnej.

Trybunał musiał więc ocenić, czy dla zastosowania zwolnienia z VAT decydująca jest forma udzielenia świadczenia, czy jego cel i charakter.

Co powiedział TSUE

TSUE rozstrzygnął, że porada lekarska udzielona telefonicznie może korzystać ze zwolnienia z VAT dla usług medycznych, jeśli realizuje cel terapeutyczny. Trybunał jednoznacznie wskazał, że zwolnienie nie jest zarezerwowane dla wizyt stacjonarnych — sposób komunikacji między lekarzem a pacjentem sam w sobie nie przesądza o opodatkowaniu.

Kluczowe znaczenie ma zatem funkcja, jaką pełni dana konsultacja: jeśli służy diagnozie, terapii lub profilaktyce zdrowotnej, korzysta ze zwolnienia niezależnie od tego, czy odbyła się przy biurku lekarza, czy przez telefon. Forma kontaktu z pacjentem jest w tym kontekście kwestią wtórną wobec celu terapeutycznego świadczenia.

Dlaczego to ważne dla przychodni i szpitalnych poradni ambulatoryjnych rozwijających teleporady

Rozstrzygnięcie TSUE ma bezpośrednie znaczenie praktyczne, ponieważ teleporady stanowią coraz większą część przychodów przychodni i szpitalnych poradni ambulatoryjnych. Podmioty te mogą — na podstawie tego wyroku — traktować konsultacje telefoniczne o charakterze terapeutycznym analogicznie do wizyt stacjonarnych na gruncie VAT.

Dla działów finansowo-księgowych placówek medycznych oznacza to, że przy klasyfikowaniu przychodów z teleporad nie trzeba automatycznie zakładać opodatkowania tylko dlatego, że usługa nie wiązała się z fizyczną obecnością pacjenta w gabinecie. Decydujący jest cel świadczenia, a nie kanał, którym zostało ono zrealizowane.

To rozstrzygnięcie porządkuje też podejście do rozwoju telemedycyny jako modelu biznesowego — placówki planujące rozszerzenie oferty o konsultacje zdalne zyskują jasny punkt odniesienia przy ocenie skutków podatkowych takiej decyzji.

Co warto zrobić już dziś

• Przejrzeć obecną praktykę fakturowania teleporad pod kątem tego, czy konsultacje o charakterze terapeutycznym są prawidłowo kwalifikowane jako zwolnione z VAT.
• Zweryfikować wewnętrzne procedury i regulaminy usług telemedycznych, tak aby jasno wskazywały cel terapeutyczny świadczonych zdalnie konsultacji.
• Przeanalizować rosnący udział przychodów z teleporad w ogólnej strukturze sprzedaży placówki i ocenić, czy dotychczasowe zasady rozliczeń VAT wymagają aktualizacji.

Jak możemy pomóc

MED TAX PRO od lat specjalizuje się w obsłudze podatkowej podmiotów medycznych, w tym przychodni i szpitalnych poradni ambulatoryjnych rozwijających usługi telemedyczne. Pomagamy zweryfikować, czy stosowana przez placówkę kwalifikacja VAT dla teleporad jest zgodna z aktualną linią orzeczniczą, oraz wspieramy przy aktualizacji procedur fakturowania i dokumentacji usług zdalnych. Jeśli Państwa placówka rozwija ofertę konsultacji na odległość, chętnie pomożemy przeanalizować skutki podatkowe tego modelu w Państwa konkretnej sytuacji.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej w indywidualnej sprawie. Zastosowanie opisanych rozwiązań każdorazowo wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.