Podolog a zwolnienie z VAT: NSA precyzuje granicę między medycyną a kosmetyką

Gabinety podologiczne od lat funkcjonują na styku dwóch światów: medycyny i kosmetyki. Ten sam specjalista, w tym samym fotelu, może w ciągu jednego dnia usunąć bolesny odcisk u pacjenta z cukrzycą, opracować wrastający paznokieć i wykonać klasyczny pedicure kosmetyczny. Dla właściciela takiego gabinetu rodzi to praktyczny problem: które z tych usług można fakturować ze zwolnieniem z VAT jako świadczenie medyczne, a które trzeba opodatkować jak zwykłą usługę beauty? Wielu podologów zakładało dotychczas, że sam fakt posiadania kwalifikacji medycznych wystarcza, by całą ofertę cennikową objąć zwolnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że to założenie jest błędne.

NSA W SKRÓCIE

Sąd/Organ: NSA

Sygnatura: I FSK 1730/22

Data: 28 października 2025 r.

Sedno rozstrzygnięcia: Zwolnienie z VAT dla podologa obowiązuje tylko wtedy, gdy wykonuje on zawód medyczny, a konkretna usługa mieści się w terapeutycznym zakresie tego zawodu. Zabiegi kosmetyczne — takie jak pedicure czy laser estetyczny — pozostają opodatkowane nawet wtedy, gdy wykonuje je wykwalifikowany podolog.

Stan faktyczny

Sprawa dotyczyła podmiotu prowadzącego działalność podologiczną, w której ofercie znajdowały się zarówno usługi o wyraźnie terapeutycznym charakterze, jak i zabiegi zaliczane raczej do kosmetyki stóp. Spór sprowadzał się do pytania, czy status wykonawcy — osoby wykonującej zawód medyczny — automatycznie „uzdrawia” pod względem podatkowym wszystkie świadczenia znajdujące się w cenniku, czy też każdą usługę trzeba ocenić z osobna, niezależnie od kwalifikacji osoby, która ją wykonuje.

To pytanie ma szczególne znaczenie w branżach, w których granica między leczeniem a upiększaniem bywa płynna. Podologia jest tu modelowym przykładem: te same techniki i to samo narzędzie mogą służyć raz do leczenia schorzenia stopy, a raz wyłącznie do poprawy jej wyglądu.

Co powiedział NSA

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zwolnienie z VAT dla usług medycznych nie jest przywilejem przypisanym do zawodu, lecz do konkretnego świadczenia. Innymi słowy, o zwolnieniu nie decyduje to, kto wykonuje zabieg, ale to, czemu ten zabieg faktycznie służy. Warunkiem koniecznym jest, aby wykonawca posiadał status osoby wykonującej zawód medyczny — ale to dopiero pierwszy element testu, nie jego zakończenie.

Drugim, równie istotnym warunkiem jest to, by dana usługa mieściła się w terapeutycznym zakresie tego zawodu, czyli realnie służyła profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia. Zabiegi o charakterze wyłącznie estetycznym — sąd wymienił wprost pedicure oraz laser estetyczny — tego celu nie realizują, nawet jeśli technicznie wykonuje je osoba z kwalifikacjami podologicznymi. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest konieczność podziału oferty gabinetu podologicznego na dwie kategorie podatkowe, ocenianej usługa po usłudze, a nie cennik jako całość.

Dlaczego to ważne dla gabinetów podologicznych i klinik łączących usługi medyczne z estetycznymi

Wyrok ma bezpośredni znaczenie dla wszystkich placówek, które w jednej ofercie cennikowej mieszają świadczenia medyczne i kosmetyczne — nie tylko gabinetów stricte podologicznych, ale też klinik wielodyscyplinarnych i podmiotów leczniczych rozwijających dodatkowo linię usług estetycznych.

Rozstrzygnięcie NSA oznacza, że fiskus może kwestionować zwolnienie z VAT zastosowane do całej działalności podologa, jeśli w cenniku znajdują się pozycje o charakterze kosmetycznym rozliczane tak, jakby były terapeutyczne. Ryzyko to dotyczy w szczególności zabiegów granicznych — takich jak różne formy pedicure czy zastosowania lasera — gdzie ten sam sprzęt i ta sama technika mogą służyć celom leczniczym albo wyłącznie estetycznym, w zależności od wskazania.

Dla podmiotów prowadzących ewidencję sprzedaży błędna kwalifikacja pojedynczych usług przekłada się na realne zaległości podatkowe, wykrywane zwykle dopiero przy kontroli — a wtedy dotyczą już całego okresu wstecznego, nie tylko bieżących transakcji.

Co warto zrobić już dziś

• Przejrzeć cennik gabinetu podologicznego pozycja po pozycji i przypisać każdej usłudze jednoznaczny cel — terapeutyczny albo kosmetyczny — zamiast stosować jedną stawkę VAT dla całej oferty.
• Zadbać o dokumentację potwierdzającą medyczny cel usług rozliczanych ze zwolnieniem, szczególnie tych o granicznym charakterze (np. skierowanie, opis wskazania klinicznego, wpis w karcie pacjenta).
• Rozdzielić w systemie sprzedaży i na fakturach usługi zwolnione od opodatkowanych, tak aby ewidencja odzwierciedlała podział wynikający z wyroku NSA, a nie status zawodowy wykonawcy.

Jak możemy pomóc

W MED TAX PRO na co dzień wspieramy podmioty lecznicze i gabinety specjalistyczne w prawidłowym rozliczaniu VAT od usług o granicznym charakterze medyczno-kosmetycznym. Pomagamy przeanalizować ofertę cennikową pod kątem podziału na świadczenia zwolnione i opodatkowane, ustawić odpowiednią ewidencję sprzedaży oraz przygotować dokumentację potwierdzającą terapeutyczny cel usług rozliczanych ze zwolnieniem. Jeśli prowadzą Państwo gabinet podologiczny lub klinikę łączącą usługi medyczne z estetycznymi, chętnie pomożemy zweryfikować, czy obecny sposób rozliczania VAT odpowiada aktualnej linii orzeczniczej.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej w indywidualnej sprawie. Zastosowanie opisanych rozwiązań każdorazowo wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.