Ryczałt 14% dla lekarza po rezydenturze: fiskus potwierdza korzystne rozliczenie u tego samego pracodawcy [interpretacja KIS]

Wielu lekarzy kończących rezydenturę staje przed tym samym dylematem: po uzyskaniu specjalizacji chcą przejść z etatu na własną działalność gospodarczą i dalej współpracować z tym samym szpitalem, w którym się szkolili — tyle że już jako samodzielni specjaliści. Problem w tym, że przepisy o ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych zawierają pułapkę: jeśli podatnik świadczy na rzecz byłego (lub obecnego) pracodawcy czynności „odpowiadające czynnościom”, które wykonywał w ramach etatu, traci prawo do korzystnej stawki 14% i musi rozliczać się na zasadach ogólnych. Wielu lekarzy rezygnowało więc z takiej współpracy albo obawiało się kontroli, mimo że merytorycznie ich nowa rola jako specjalisty diametralnie różni się od pracy pod nadzorem w trakcie rezydentury. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej po raz kolejny rozwiał te wątpliwości, wydając interpretację jednoznacznie korzystną dla lekarza.

Stan faktyczny: rezydentka, która została samodzielną specjalistką

Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej w szpitalu od 2018 roku, początkowo jako lekarz rezydent odbywający szkolenie specjalizacyjne pod nadzorem starszych kolegów, zgodnie z programem specjalizacji. Po uzyskaniu tytułu specjalisty założyła indywidualną praktykę lekarską i zawarła z tym samym szpitalem kontrakt B2B, w ramach którego zaczęła pracować już jako samodzielna specjalistka — z poszerzonym zakresem obowiązków obejmującym samodzielne prowadzenie pacjentów, podejmowanie decyzji terapeutycznych, udzielanie konsultacji specjalistycznych oraz nadzór nad częścią personelu.

Lekarka zwróciła się do KIS z pytaniem, czy w tej sytuacji może opodatkować przychody z działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 14% właściwej dla usług w zakresie opieki zdrowotnej, mimo że kontrahentem pozostaje jej dotychczasowy pracodawca, a zakres wykonywanych czynności medycznych z natury rzeczy częściowo pokrywa się z tym, czym zajmowała się jako rezydentka.

Co powiedział organ

Dyrektor KIS przypomniał, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z ryczałtu nie może skorzystać podatnik, który w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności odpowiadające czynnościom wykonywanym w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym na rzecz tego samego podmiotu w ramach stosunku pracy. Kluczowe jest jednak, że „czynności odpowiadające” muszą być faktycznie takie same lub tożsame z dotychczasowymi — samo podobieństwo dziedziny czy miejsca wykonywania pracy nie wystarczy.

W ocenie organu obowiązki rezydentki i obowiązki samodzielnej specjalistki, mimo wspólnego mianownika w postaci tej samej placówki i dziedziny medycyny, różnią się w sposób istotny: rezydentka działała pod nadzorem, w celach szkoleniowych, bez samodzielnej odpowiedzialności za ostateczne decyzje terapeutyczne; specjalistka działa autonomicznie, samodzielnie prowadzi pacjentów, podejmuje decyzje terapeutyczne, udziela konsultacji i nadzoruje personel. Skoro nowy zakres obowiązków jest realnie szerszy i inny jakościowo, nie dochodzi do „odpowiadania sobie” czynności w rozumieniu przepisu, a więc świadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy nie wyklucza prawa do 14% ryczałtu.

Dlaczego to ważne dla lekarzy i szpitali

To rozstrzygnięcie ma duże znaczenie praktyczne dla lekarzy kończących rezydentury każdego roku. Potwierdza, że przejście z etatu rezydenckiego na kontrakt B2B w tym samym szpitalu — co jest bardzo częstą i wygodną dla obu stron praktyką, bo szpital zatrzymuje wyszkolonego specjalistę, a lekarz zyskuje elastyczność i korzystniejsze opodatkowanie — nie jest z góry zablokowane przez przepisy antyoptymalizacyjne. Interpretacja daje lekarzom konkretny argument w razie ewentualnego sporu z fiskusem: to nie sama nazwa specjalizacji czy miejsce pracy decyduje o wykluczeniu z ryczałtu, lecz realny zakres samodzielności, odpowiedzialności i sposobu wykonywania czynności.

Dla szpitali i innych podmiotów leczniczych oznacza to również mniejsze ryzyko przy budowaniu modeli współpracy z lekarzami po specjalizacji — kontrakty B2B ze świeżo upieczonymi specjalistami mogą być konstruowane bez obawy, że sama ciągłość zatrudnienia w tej samej placówce automatycznie zdyskwalifikuje lekarza z korzystnego rozliczenia, o ile umowa i dokumentacja rzetelnie odzwierciedlają zmianę charakteru pracy.

Co warto zrobić już dziś

• Przy przechodzeniu z rezydentury na kontrakt w tym samym szpitalu zadbać o umowę B2B, która precyzyjnie opisuje samodzielność, poszerzony zakres obowiązków i odpowiedzialności — to właśnie te elementy różnicują nową rolę od pracy rezydenta.
• Zweryfikować właściwe grupowanie PKWiU dla świadczonych usług medycznych i upewnić się, że działalność faktycznie mieści się w zakresie objętym stawką 14%.
• Rozważyć wystąpienie o własną interpretację indywidualną, jeśli sytuacja lekarza odbiega od stanu faktycznego opisanego w cytowanej interpretacji — ochrona wynikająca z interpretacji dotyczy tylko wnioskodawcy.

Jak możemy pomóc

W MED TAX PRO na co dzień doradzamy lekarzom kończącym specjalizacje i przechodzącym na własną działalność gospodarczą. Pomagamy ocenić, czy planowany model współpracy z dotychczasowym pracodawcą pozwala bezpiecznie stosować 14% ryczałt, przygotowujemy dokumentację potwierdzającą samodzielny charakter świadczonych usług, a w razie potrzeby przygotowujemy i składamy wniosek o własną interpretację indywidualną, tak aby lekarz miał pewność co do wybranej formy opodatkowania od pierwszego dnia działalności.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej w indywidualnej sprawie. Zastosowanie opisanych rozwiązań każdorazowo wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.